سوند و شرکت همگام بهداشت


سوند چیست؟

به لوله های باریک و منعطفی که برای جمع آوری و دفع ادرار مورد استفاده قرار می گیرند، سوند می گویند. این لوله ها ادرار را از مثانه به کیسه های پلاستیکی منتقل می کنند و جنس آنها از لاستیک، پلاستیک و یا سیلیکون است. به فرآیند قراردادن آن درون مثانه، سونداژ یا کاتتراسیون می گویند.

همه آنچه که باید درباره سوند بدانیم

سوند به عنوان یکی از وسایل پرمصرف پزشکی شناخته می شود. زمانی که افراد در تخلیه طبیعی ادرار دچار مشکل شوند، از سوند استفاده می شود. این وسیله یک لوله نازک توخالی و منعطفی است که با جمع آوری و هدایت ادرار به کیسه پلاستکی، فرآیند تخلیه ادرار را برای بیماران و افراد مسن انجام می دهد.

معمولا برخی از افراد پس از انجام عمل جراحی قادر به تخلیه ادرار خود نیستند، در این مواقع، پزشک سوند را برای بیمار تجویز می کند. حتی اگر دوره ناتوانی کوتاه مدت باشد، برای جلوگیری از آسیب های احتمالی به کلیه، استفاده از سوند امری ضروری می باشد.

جنس سوندها و انواع آن

سوندهای لاستیکی از لاستیک طبیعی تهیه شده و انعطاف پذیر است اما معایبی نیز دارد. به عنوان مثال به دلیل تجمع مواد معدنی ادرار در آن، ممکن است باعث بروز التهاب یا تنگی مجرای ادرار شود و بدن به آن واکنش آلرژیک نشان دهد. به همین دلیل زیاد از این جنس استفاده نمی شود و فقط برای مدت کوتاهی مناسب است.

سوندهای سیلیکونی برای بافت، مناسب و درصد حساسیت زایی آنها پایین است زیرا مواد ادرار را در خود جمع نمی کنند.

بنابراین به بافت صدمه نمی زنند اما خطر جا به جایی آنها بیشتر است و ممکن است هنگام خارج سازی آن از بدن باعث ایجاد ناراحتی و صدمه زدن به مجرای ادرار شوند.

سوندهای با روکش سیلیکونی، همان سوندهای از جنس لاتکس هستند که سطح داخل و خارج آن به وسیله یک لایه سیلیکون پوشانده شده است. مزیت این جنس نسبت به جنس لاتکس مقاوم تر، قابل انعطاف تر و بادوام تر بودن آنهاست و مواد نیز در آنها جمع نمی شوند.

سوندهای با روکش هیدروژل دارای بافت های نرمی در اطراف آن هستند که مایعات را جذب می کنند و احتمال اصطکاک و التهاب را از بین می برند. این جنس نرم است و سازگاری بالایی با بافت زنده دارد.

 شرکت همگام بهداشت – سوند - انواع سوند و مزایا - 02

موارد استفاده از سوند

به طور کلی زمانی از سوند استفاده می شود که فرآیند دفع ادرار با مشکل مواجه شده باشد و فرد نتواند به طور طبیعی ادرار خود را تخلیه کند.

عدم دفع به موقع ادرار، کلیه ها را با آسیب جدی رو به رو می کند. آسیب هایی مانند فشار بر کلیه ها، نارسایی کلیه ها، برگشت ادرار به کلیه و … ناشی از مشکل در دفع ادرار است.

بنابراین تا زمانی که فرد توانایی ادرار کردن خود را باز نیابد، حتی اگر این مدت زمان کوتاه باشد، باید و حتما از سوند استفاده کند تا آسیب جبران ناپذیری به کلیه ها وارد نشود. همچنین قبل و بعد جراحی، استفاده از آن ممکن است ضرورت داشته باشد.
معمولا در ۳ صورت تجویز استفاده آن ضروری است: زمانی که فرد هنگام ادرار کردن کنترلی بر آن ندارد، زمانی که فرد بی اختیاری ادرار دارد و هنگامی که ادرار در مثانه باقی می ماند و توان دفع آن وجود ندارد.

دسته بندی اصلی سوند ها

سه نوع اصلی از سوندهای ادراری وجود دارد:

  • دائمی یا بلند مدت

نوع بلند مدت، همان طور که از نامش پیداست، برای مدت طولانی می تواند مورد استفاده قرار بگیرد. این کار معمولا توسط پرستار انجام می شود. سوند بلند مدت را از طریق مجرای ادرار به مثانه وارد می کنند.

البته این نوع، گاهی ممکن است با ایحاد یک سوراخی در پایین شکم بیمار کار گذاشته شود. در انتهای سوند بلند مدت، بالون کوچکی وجود دارد که درون آن با مایعی پر می شود تا از بدن خارج نشود.

  • خارجی یا بیرونی

سوند بیرونی و یا خارجی در خارج بدن به کار می رود و مناسب آقایان است. نوع دوم، معمولا برای کسانی استفاده می شود که مشکلات جسمانی ندارند ولی در کنترل ادرار خود دچار مشکل هستند.

مانند کسانی که دچار بیماری های ذهنی و زوال عقل هستند. این نوع، دارای لوله ای است که به مخزن ادرار متصل می شود. استفاده از سوند بیرونی آسان است و عفونت های حاصل از استفاده مکرر از سوند با این روش به حداقل می رسد.

  • کوتاه مدت یا یکبار مصرف

برای برخی از بیماران که پس از انجام عمل جراحی نیاز است تا یک بار و برای مدت کوتاهی از آن استفاده کنند، سوندهای یکبار مصرف و یا سوند کوتاه مدت تجویز می شود که پس از تخلیه ادرار برداشته می شود.

عمل سونداژ در این نوع از طریق مجرای ادرار و یا از طریق سوراخ ایجاد شده در پایین شکم انجام می شود.

انواع سوندها به تعبیری دیگر


سوند ها از نظر چند عامل با هم تفاوت دارند: محل قرارگرفتن ، مدت زمان باقی ماندن در بدن و تعداد خروجی .

سوند و مدت زمان باقی ماندن در بدن

    1. دائمی یا فولی: این نوع برای استفاده مدت دار است و می توان از آن به صورت کوتاه مدت و بلند مدت استفاده کرد. محل قرارگیری آن می تواند علاوه بر مجرای ادرار به صورت معمول، در سوراخی که پایین شکم و در ابتدای مجرای ادرار ایجاد می کنند باشد. زمان قرارگرفتن آنها در بدن را بیش از ۱۴ روز در نظر می گیرند.
    2.  کوتاه مدت: در صورتی که فقط یک بار نیاز به استفاده از سوند باشد، از انواع یک بار مصرف آن استفاده می شود. این نوع هم می تواند در مجرای ادرار قرار گیرد و هم در سوراخی که در شکم برای نصب آن ایجاد شده. زمان استفاده از آنها کمتر از ۱۴ روز است.

سوند و محل قرار گیری آن

  1. داخلی: انواعی که در بالا نام بردیم، در داخل بدن قرار می گیرند.
  2. بیرونی(کاندوم شیت): این نوع کاملا خارج از بدن قرار می گیرند و بیشتر برای مردان استفاده می شود. زمان استفاده آنها هنگامی است که فرد از نظر جسمی مشکلی ندارد اما توانایی کنترل ادرار خود را از دست داده است؛ مثلاً در مورد بیماران دچار زوال عقل کارایی دارد. این سوند مانند کاندومی است که با لوله به مجرای ادرار وصل می شود و بی دردسرترین نوع آن است زیرا احتمال عفونت و زخم های ناشی از استفاده از آنها را به کمترین میزان آن می رساند و نصب آن نیز راحت تر از انواع دیگر است.

انواع سوند از نظر تعداد خروجی

  • سوند یک راه یا مستقیم

    فقط دارای یک راه برای تخلیه هستند. هنگامی که نمونه گیری مستقیم از مثانه نیاز است و همچنین برای درمان تنگی مجاری ادرار و وارد کردن دارو به مثانه از نوع یک راه آن استفاده می شود.

  • سوند دو راه

    این نوع دارای بالون است و یک راه برای خروج ادرار و یک راه برای بالون دارد. وظیفه بالون نگه داشتن سوند داخل مثانه و عدم جا به جایی آن است.

  • سوند سه راه

    این نوع سوند، شستشوی مثانه را آسان می کند و در مواردی به کار می رود که مثانه باید به طور مداوم شستشو شود تا لخته خون و بافت های مرده به راحتی خارج شوند. مانند عمل جراحی اورولوژی، خونریزی مثانه ، تومور پروستات و مثانه.

شرکت همگام بهداشت – سوند - انواع سوند و مزایا - 01

مشکلات ناشی از استفاده از سوند

استفاده از سوندها ممکن است باعث عفونت مجاری ادرار شود. به همین دلیل باید همیشه تمام قسمت ها و محل نصب شان ضد عفونی شوند. همچنین استفاده بیش از حد آنها ممکن است عوارضی چون حساسیت های پوستی، سنگ مثانه، زخم شدن مجاری ادرار و نارسایی کلیه داشته باشد.

بر اساس مقاله ای از BMC Urology ، سوندهای ادراری عامل اصلی عفونت های دستگاه ادراری مرتبط با مراقبت های بهداشتی (UTIs) هستند. بنابراین، برای جلوگیری از عفونت، لازم است کاتتر یا همان سوند به طور مرتب تمیز نگه داشته شود.

علائم UTI ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • تب
  • لرز
  • سردرد
  • ادرار تیره
  • سوزش بخش مجرای ادرار
  • نشت ادرار از کاتتر
  • خون در ادرار
  • ادرار دردآور
  • درد در پایین کمر
  • سایر عوارض استفاده از کاتتر ادراری عبارتند از:
  • واکنش آلرژیک به مواد مورد استفاده در کاتتر، مانند لاتکس
  • سنگ های مثانه
  • خون در ادرار
  • آسیب به مجاری ادرار
  • آسیب کلیه در طولانی مدت
  • سپتی سمی یا عفونت دستگاه ادراری ، کلیه یا خون

در نقطه ای که سوند یا چسب نگهدارنده آن با پوست در تماس است ممکن است التهاب پوستی رخ دهد که با تغییر رنگ پوست به سمت صورتی و قرمز شدن مشخص می شود. بنابراین در انتخاب نوع آن و موادی که در آن به کار رفته باید دقت نمود تا این مشکلات پیش نیایند.

 

کاهش عوارض استفاده از سوند

اگر چه استفاده از سوند می تواند بسیار مفید باشد، اما در صورت عدم رعایت برخی از نکات، ممکن است منجر به بروز برخی مشکلات مانند عفونت شود. شایع ترین مشکلی که ممکن است در اثر استفاده از سوند به وجود بیاید عفونت ادراری است. در صورتی که در مدت زمان کمتر از ۲۴ ساعت از بدن بیمار خارج شود، مشکل خاصی به وجود نخواهد آمد، اما در صورت ثابت ماندن آن به مدت طولانی احتمال ابتلا به عفونت ادراری به ۱۰۰ درصد  می رسد.

در مواردی که نیاز است تا به مدت طولانی تری استفاده شود معمولا از آنتی بیوتیک ها برای جلوگیری از عفونت و یا تعویض آن استفاده می شود. توصیه می شود که ۲ الی ۳ روز پس از نصب آن افراد به متخصص کلیه و مجاری ادراری مراجعه نمایند.

رعایت نکات بهداشتی در هنگام سوند گذاری و پس از آن نیز بسیار مهم است. علائمی مانند تب و لرز، سردرد، خون در ادرار، ادرار دردآور، بی اشتهایی، درد پهلو، سوزش مجاری ادراری، درد در ناحیه کمر، سنگ های مثانه، آسیب به مجاری ادراری، آسیب به کلیه و تیره شدن ادرار می تواند نشانه هایی از ابتلا به عفونت ادراری باشد.

نحوه استفاده سوند در منزل


اگر لازم است در خانه نیز سوند داشته باشید باید مواردی را رعایت کنید و تا زمانی که لازم است آن را جزو برنامه زندگی روزمره خود قرار دهید.

باید نحوه درست نصب و تمیز کردن تمام قسمت های آن را بدانید تا از بروز مشکلات پوستی، عفونت و التهاب بتوانید جلوگیری شود. به طور روزانه باید به مراقبت بهداشتی از آن بپردازید و هنگام بروز مشکل یا التهاب حتما به پزشک مراجعه کنید.

 

مراقبت های لازم در هنگام استفاده از سوند

بهتر است قبل از سونداژ، پزشک میزان خطرات آن را بررسی کند.

همواره قبل از انجام سونداژ، دست های خود را با آب و صابون بشویید.

معمولا سوندها در دو نوع یکبار مصرف و قابل استفاده مجدد، وجود دارند. سوندهای یکبار مصرف نیازی به شستشو ندارند. چون درون بسته بندی کاملا استریل قرار گرفته اند و تنها نیاز است تا بدن و قسمتی را که قرار است با سوند در تماس باشد به خوبی با آب و صابون شسته شود.

اما در صورت استفاده مجدد از آن می بایست برای جلوگیری از عفونت، هم سوند و هم بدن بیمار را با آب و صابون بشویید.

توصیه می شود روزانه به مقدار زیادی آب بنوشید تا ادرارتان روشن تر شود. این عامل باعث می شود تا کمتر به عفونت ادراری دچار شوید.

بهتر است که کیسه جمع آوری ادرار را هر ۸ ساعت یکبار تخلیه کرده و از مخلوط آب و سرکه و یا آب و مایع سفید کننده برای شستشو و ضدعفونی کردن آن استفاده کنید.

توصیه می شود از لوسیون های مختلف در اطراف پوست و قسمتی که سوند قرار گرفته، استفاده نکنید.

جلوگیری از عفونت های ادراری مرتبط با سوند

همان طور که میدانیم نقش سوند در بسیاری از بیماریها پر رنگ و حیاتی است. بر همین اساس و در پی استفاده بیشمار از این دستگاه و مشاهده عفونت ناشی از سوند ادراری در بعضی از بیماران پشکان و متخصصان به دنبال راه چاره و دلیل علمی هستند.

مقاله ای برای این مورد امسال ارائه شده است که با عنوان Preventing Catheter-Associated Urinary Tract Infections in Adult ICUs: A Three-Pronged Approach به چاپ رسیده است. همان طور که از نامش پیداست در این مقاله به جلوگیری از عفونت های ادراری مرتبط با سوند در بخش های مراقبت ویژه در بزرگسالان می پردازد.

در مقاله فوق که در رابطه با جلوگیری از عفونت های ناشی از سوند ادراری می باشد، ذکر شده است که سالانه تقریباً ۲ میلیون عفونت بیمارستانی (HAI) در ایالات متحده رخ می دهد (لیلیس ، ۲۰۱۵). عفونت ادراری مرتبط با کاتتر (CAUTI) شایع ترین HAI است و با عوارضی مانند عوارض ، مرگ و میر ، ناراحتی بیمار، افزایش طول مدت بستری در بیمارستان و افزایش هزینه همراه است.

اگر بیمار مبتلا به CAUTI تشخیص داده شود در صورت عدم علامت بودن (عفونت سوند ادرای) ، ممکن است تحت درمان قرار نگیرد. با این حال ، بیماری که علامت دار باشد با آنتی بیوتیک درمان می شود.و در صورت مصرف آنتی بیوتیک شرایط جسمانی بیمار و مقاومت بدنش در مقابل آنتی بیوتیک و دوز مشخص تجویز خواهد شد.

براساس شدت و ضرورت جلوگیری از CAUTI ها ، مرکز پزشکی دانشگاه روچستر یک تیم پروژه را برای جمع آوری و تجزیه و تحلیل داده های CAUTI و شناسایی بیشتر تکنیک های پیشگیری در بخش مراقبت های ویژه بزرگسالان انجام داد. تیم پروژه CAUTI از پرسنل پرستاری ، سرپرستار ICU و یک پزشک ارتباطی تشکیل شده بود.

تیم پروژه برای گرفتن نتیجه بهتر تعدادی بیمار را مورد بررسی و تحت نظارت قرار دادند و داده های جمع آوری به طور متوالی در طول مدت  درنظرگرفته شده بین پزشکان و سرپرستار به اشتراک قرار گرفت.

 

شرکت همگام بهداشت - ثمین طب - سوند - سوند ادراری

 

بر اساس اطلاعات بدست آمده در طول مدت همکاری مواردی که یک بیمار را در معرض خطر ابتلا به CAUTI عفونت ناشی از سوند ادراری قرار خواهد داد، به صورت زیر می باشد:

  • تکنیک درج کاتتر ادراری
  • نگهداری کاتتر ادراری
  • ارزیابی استفاده مداوم از سوند ادرار
  • فوریت درج قرار دادن سوند ادرار
  • استفاده از روشهای جایگزین برای جایگزینی استفاده از سوند ادرار
  • دستگاه های ادراری موجود
  • رعایت دستورالعمل فرهنگ ادرار
  • استفاده از پروتکل پرستار مبتنی بر سوند ادرار
  • اندازه مناسب کاتتر ادرار
  • مانیتورینگ سنسور دمای کاتتر ادرار

بر اساس این عوامل خطر ، تیم پروژه قادر به تدوین راهبردهای اجرای پیشگیری CAUTI بود.

 

در ابتدا به طور مرتب و هر ۳۶ ساعت یک بار اطلاعات بیمار جمع آوری و ارزیابی سوند را مورد بررسی قرار می گیرد. در مرحله بعد ، در نظر گرفتن خطر عفونت بالقوه مربوط به روش درج سوند ادرار مهم بود. تیم پروژه استاندارد جدیدی را برای درج كاتتر ادراری ایجاد كردند كه برای اطمینان از روش استریل در طی مراحل طراحی شده است. این استاندارد جدید نه تنها فرآیند درج سوند ادراری بلکه یک فرآیند مشاهده ، از جمله یک چک لیست و همچنین تهیه تجهیزات محافظ شخصی را در بر می گیرد. این استاندارد به حداقل دو پرستار نیاز دارد ، از جمله پرستاری که در حال وارد کردن سوند ادرار و ناظر است.

 

موفقیت این پروژه به دلیل مشارکت فعال و تعامل پرستاری و ارائه دهنده  CAUTI و ارتباط پزشکان با پشتیبانی  و رهبری پرستاران بود. تیم پروژه به تلاشهای پیشگیری CAUTI متعهد شده بود ، و تمام اعضاء بسیار درگیر این روند بودند.

در انتها تیم مربوطه به این نتیجه رسیدند که هیچ راه حل واحد برای جلوگیری از CAUTI وجود ندارد. بنابراین ، هر عامل خطر احتمالی باید در نظر گرفته شود. پرداختن به کلیه علل احتمالی و اجرای بهترین روشها احتمال افزایش CAUTI را افزایش می دهد.

 

همگام بهداشت

گروه ثمین طب مهر، ارائه دهنده تجهیزات پزشکی مانند ساکشن و انواع سوند و اسپکولوم می باشد. برای آگاهی از انوع محصولات متمایز پزشکی این سایت می توانید به صفحه مرتبط در وب سایت فوق مراجعه کرده و نسبت به خرید آن اقدام نمائید.

شرکت بین المللی همگام بهداشت تجهیزات پزشکی یک بار مصرف را با بالاترین کیفیت ارائه می دهد.

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد محصولات مرتبط مانند سوند فولی و سوند نلاتون ، در زمان های اداری و طبق ساعت مندرج در سایت با کارشناسان بخش فروش می توانید تماس برقرار کرده و از مزایا و شرایط خرید تجهیزات پزشکی مورد نیاز خود بهره مند شوید.